Heimsmarkmiðin fyrir framhaldsskóla nást að óbreyttu árið 2084
Breyta þarf menntun í grundvallaratriðum ef ætlunin er að ná
Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna fyrir árið 2030, að mati Menningar-,
mennta- og vísindastofnunar SÞ (UNESCO). Þetta kemur fram í viðamikilli
úttektarskýrslu um stöðu menntunar - Global Education Monitoring (GEM)
- sem kom út fyrir nokkru. Þar segir að miðað við núverandi þróun blasi
við að markmið um grunnmenntun náist árið 2042, markmið um efri bekki
grunnskóla árið 2059 og um framhaldsskólanám árið 2084. Síðasta ártalið
gefur til kynna að Heimsmarkmiðin myndu nást hálfri öld síðar en stefnt
er að.
Undirtitill skýrslunnar er "Education for People and Planet" með
tilvísun í eitt helsta áhyggjuefni UNESCO: að menntakerfi gefi
umhverfismálum ekki nægilegan gaum. "Þótt í flestum löndum sé menntun
besti mælikvarðinn á vitund um loftslagsbreytingar er ekki að finna
stafkrók um loftslagsmál eða sjálfbærni í umhverfismálum í námskrám hjá
helmingi þjóðanna í veröldinni," segir í skýrslunni. Bent er á að könnun
í OECD ríkjunum hafi leitt í ljós að rétt um 40% nemenda á sextánda ári
hafi aðeins haft grunnþekkingu á umhverfismálum.
"Þörf er grundvallarbreytingu á því hvernig
við hugsum um hlutverk menntunar í alþjóðlegri þróun, vegna þess að það
hefur hvetjandi áhrif á velferð einstaklinga og framtíð jarðar okkar,"
segir Irina Bokova framkvæmdastjóri UNESCO. Hún segir að mikilvægara sé
nú en nokkru sinni fyrr að menntun takist á við áskoranir og væntingar
samtímans og stuðli að réttum gildum og færni sem muni leiða til leiða
sjálfbærni og friðsældar í veröldinni.
Í skýrslunni segir að menntakerfi verði að
gæta þess að vernda og virða menningu og tilheyrandi tungumál
minnihlutahópa. Bent er á að 40% jarðarbúa fái kennslu á tungumáli sem
þeir skilja ekki. Af öðrum tölulegum upplýsingum sem fram koma í
skýrslunni má nefna að fjármálalæsi skortir hjá tveimur af hverjum
þremur jarðarbúum, 37% fullorðinna í ESB ríkjum hafi sótt
fullorðinnafræðslu en aðeins 6% íbúa í fátækustu löndunum.